ال نينو و لانينو نوسانات دمايي مهم در سطح آبهاي مداري شرق اقيانوس آرام هستند. ال نينو نوسان جنوبي ؛ يك پديده جفتي جوي- اقيانوسي مي باشد. نام ال نينو لغتي اسپانيايي براي پسر بچه منسوب به مسيح بوده چرا كه اين پديده هنگام كريسمس در سواحل غربي امريكاي جنوبي در اقيانوس آرام اتفاق افتاده وشرایط بدی را برای ماهیگیران پرویی ایجاد می کند. لانينو نيز به معناي دختر بچه مسيح است. اثرات اين پديده ها در نيمكره جنوبي عميق می باشد. ال نينو ، گرماي غير عادي آب هاي سطح اقيانوس آرام در شرق منطقه مداري، بخشي از نوسان جنوبي است. نوسان جنوبي الگويي مشاهده شده از معكوس شدن فشار هوا بين شرق و غرب منطقه مداري اقيانوس آرام هست. وقتی فشار سطحي در منطقه مداري شرق اقيانوس آرام بالاست؛ در غرب اين منطقه پايين بوده و بالعكس. از آنجايي كه در مسيراین مناطق همزمان هم گرم شدن اقيانوس و هم واژگوني هاي فشار وجود دارد، دانشمندان اين پديده را بطور خلاصه، انسو(ENSO) نامیده اند.(El-Nino/Southron oscillation)
مقايسه شرايط طبيعي با شرايط ال نينو
شرايط طبيعي (بدون ال نينو)
در شرايط طبيعي آب سطح اقيانوس تحت تأثير انرژي گرمايي خورشيد از آبهاي عميق آن گرم تر
است. در منطقه مداري اقيانوس آرام، بادها عموماًٌ در يك مسير شرقي مي وزند. اين بادها آبهاي
شکل (بطور طبیعی بادهای قوی تجاری درطول استوا ازشرق می وزند.ابهای گرم اقیانوس را فشار می دهند .لایه ترموکلاین منطقه انتقال بین آبهای گرم سطحی وآبهای سرد کف دریاهست.)
سطحي اقيانوس را بطرف غرب مي رانند. همانطور كه آبها بطرف غرب حركت مي كنند، براي مدت طولاني تر در معرض انرژي خورشيد قرار گرفته و گرم تر مي شوند. در جريان اين فرايند در آبهاي شرق اقيانوس آرام در طول سواحل امريكاي جنوبي بالا آيي آب رخ مي دهد. بالا آيي آب باعث مي شود تا آبهاي سرد عميق به سطح اقيانوس بيايند. اين آبها سرشار از مواد غذايي هستند كه دسته هاي ماهي موجود در اين منطقه از آنها استفاده مي كنند. در حقيقت محدوده ماهيگيري پرو يكي از پنج ناحيه غني ماهیگیری دنیاست. بخاطر اينكه بادهاي تجارتی شرقي آبهاي سطحي را بطرف غرب مي رانند( به سمت اندونزي) سطح دريا در آرام غربي تقريباً نيم متر بالاتر از آرام شرقي هست. بنابراين در آرام غربي آبهاي گرم عميق تر وجود دارد و در آرام شرقي نزديك سواحل امريكاي جنوبي آبهاي سردتر در عمق كمتر وجود دارد. تفاوت دماي آب در اين مناطق باعث شده تا اين دو منطقه انواع متفاوتي از هوا را تجربه كنند.
شکل ( نقشه های توپوگرافی تاپکس/پازیدنtopex/Poseidon برای مطالعه جریانهای سطحی اقیانوس استفاده می شود.ناحیه قرمز بالاترین ارتفاع دریادرغرب اقیانوس آرام را نشان می دهد.)
در شرق آب هواي بالاي خود را سرد مي كند و هوا خيلي متراكم مي شود و باعث افزايش ابر و باران مي شود. در آرام غربي نیز هوا بوسيله آبهاي گرم زير آن گرم مي شود كه باعث صعود اتمسفر پاييني و افزايش احتمال
بارش مي شود. اين همان دليلي است كه باعث شده تا طوفانهاي سنگين باراني تقريباًً نزديكاندونزي باشد در حالي كه پرو تقريباً خشك هست.
شرايط ال نينو
ال نينو هنگامي اتفاق مي افتد كه بادهاي تجارتی ضعيف شده( گاهي وقتها مسير آنها برعكس مي شود) و به آبهاي گرم تر اجازه مي دهند از آرام غربي به طرف شرق جريان يابند.
اين پهنه هاي آب سطح دريا باعث مي شود تا سطح آب گرم در آبهاي ساحلي امريكاي جنوبي بالا بيايد و دماي آب در اقيانوس آرام شرقي افزايش يابد.آبهاي شرم تر و عميق تر در شرق مقدار بالا آيي آبهاي غني از مواد غذايي را به سطح اقيانوس محدود مي كند. از آنجايي كه ماهي ها براي مدت طولاني نمي توانند به منبع عظيم غذايي دسترسي پيدا كنند مي ميرند. از آن مهمتر؛ دماهاي متفاوت منجر به تغييرات هوا در ناحيه مي شود.
شکل (شرایط ال نینو ناشی ازضعیف شدن بادهای تجاری هست ودرنتیجه منجربه تراکم آبهای گرم درنزدیک اندونزی وحرکت به سمت امریکای جنوبی می شود)
آنچه كه براي اقيانوس ها اتفاق مي افتد بر روي هوا هم تأثير مي گذارد. طوفانهاي استوايي بوسيله هواي گرم و مرطوب روي اقيانوس ها تغذيه مي شوند. هرچه هوا گرمتر باشد طوفانها شديدتر و قويتر مي وزند. همانطوري كه گرمترين آبهاي اقيانوس آرام بطرف شرق گسترش مي يابد، بزرگترين طوفانها نيز با آن به حركت در مي آيند. اگر شما به يك نقشه نگاه كنيد متوجه مي شويد كه جزايري مانند
تائيتي( كه بطور معمول بهشت هاي مداري هستند) ناگهان طوفانهاي شديدي را تجربه مي كنند.
نقشه ( ال نینو فشارهای روی هوا ومکانهای مختلف کره زمین دارد.درسواحل شرقی جنوب افریقاشرایط خشکسالی اتفاق می افتد، شرایط خشکسالی ویران کننده هست.)
همچنين ابرها و بارانهاي شديد مرتبط به آبهاي گرم اقيانوس ها بطرف شرق حركت مي كنند. بنابراين باران هايي كه بطور معمول روي جنگلهاي باراني مداري اندونزي مي بارند؛ روي بيابانهاي پروباریده و سبب آتش سوزي جنگل ها و خشكسالي در آرام غربي و سيل در امريكاي جنوبي مي شوند. علاوه بر اين اتمسفر زمين از گرما ي ال نينو بواسطه توليد الگوهاي فشار كم و زياد ، كه مي توانند تأثيرات عميقي روي هواي دور از آرام استوايي داشته باشند، تأثير مي پذيرد. براي مثال دماهاي بالا در كانادا و دشت هاي شمالي تر ايالات متحده، دماهاي سردتر در جنوب ايالات متحده و سواحل شرقي افريقاي جنوبي اغلب در طول ال نينو خشكسالي را تجربه مي كند.ال نينو هر 3 تا 7 سال در ماههاي دسامبر تا ژانويه رخ مي دهد.
لانينو نيز يك پديده جفتي اقيانوسي- جوي است. در طول دوره لانينو دماي سطحي دريا در سرتاسر مركز و شرق بخش مداري اقيانوس آرام تا 5/0 درجه پايين تر از شرايط طبيعي خواهد بود. در تعريف، يك حادثه لانينو، دوره اي حداقل پنج ماه از شرايط لانينو است. لانينو وقتي اتفاق مي افتد كه بادهاي تجارتی شديدتر مي وزند و سطح دريا سردتر مي شود. لانينو متضاد ال نينو و اثرات آن متفاوت از آن می باشد. براي مثال ال نينو منجر به يك دوره مرطوب در غرب مياني امريكا مي شود در حالي كه لانينو عموماً منجر به يك دوره خشك در اين منظقه مي شود. همچنين مركز بين المللي هاريكن وجود لانينو را اغلب باعث افزايش فعاليت سيكلون مداري اطلس مي داند كه تا اندازه اي بخاطر دماي بالاتر سطح دريا در حوضه اطلس است.
مترجم :kian1
منبع : http://kids.earth.nasa.gov/archive/nino/intro.html
GMail/kian
